Dokumentacja geologiczno-inżynierska — zakres i wymagania
Dokumentacja geologiczno-inżynierska (DGI) jest opracowaniem sporządzanym przez uprawnionego geologa w celu opisania warunków gruntowych terenu planowanej inwestycji. Jej zakres, format i wymagania kwalifikacyjne wobec wykonawcy określają przepisy prawa polskiego, uzupełnione przez Eurokod 7.
Podstawa prawna
Główne akty prawne regulujące przygotowanie dokumentacji geotechnicznych i geologiczno-inżynierskich w Polsce to:
- Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. poz. 463) — określa kategorię geotechniczną i rodzaj wymaganej dokumentacji.
- Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 633) — reguluje wykonywanie robót geologicznych, w tym otworów badawczych, wymaganie projektu prac geologicznych i sporządzania dokumentacji.
- PN-EN 1997-1 i PN-EN 1997-2 (Eurokod 7) — normy techniczne stanowiące krajowe przepisy wykonawcze do projektowania geotechnicznego.
Kategorie geotechniczne a rodzaj opracowania
Rozporządzenie z 2012 r. uzależnia zakres wymaganego opracowania od kategorii geotechnicznej obiektu:
| Kategoria | Typowe obiekty | Wymagane opracowanie |
|---|---|---|
| 1 | Budynki 1–2 kondygnacyjne, proste fundamenty na prostym podłożu | Opinia geotechniczna |
| 2 | Większość budynków i budowli; grunty typowe | Opinia geotechniczna + dokumentacja badań podłoża |
| 3 | Obiekty wyjątkowe, złożone warunki gruntowe, zagrożenia geologiczne | Dokumentacja geologiczno-inżynierska |
W praktyce do kategorii 3 zaliczane są m.in.: wysokie budynki (powyżej 25 m), mosty i wiadukty, zapory wodne, składowiska odpadów, tunele i wyrobiska, a także obiekty na gruntach organicznych lub w strefach osuwiskowych.
Zawartość opinii geotechnicznej (kategoria 1 i 2)
Opinia geotechniczna jest dokumentem sporządzanym przez osobę z uprawnieniami geotechnicznymi (inżynier budownictwa lub geolog z odpowiednią specjalnością). Powinna zawierać:
- opis lokalizacji i terenu badań,
- informację o wykonanych punktach badawczych i metodach badań,
- opis warstw gruntowych i hydrogeologii terenu,
- charakterystykę parametrów geotechnicznych poszczególnych warstw,
- ocenę przydatności terenu do posadowienia,
- zalecenia dotyczące rodzaju i głębokości fundamentowania.
Zawartość dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (kategoria 3)
Dokumentacja geologiczno-inżynierska jest sporządzana przez uprawnionego geologa (kategoria V uprawnień geologicznych — geologia inżynierska, zgodnie z ustawą PGiG). Jej zakres jest znacznie szerszy niż opinii geotechnicznej i obejmuje:
- opis budowy geologicznej terenu w nawiązaniu do map i archiwaliów PIG-PIB,
- wyniki wszystkich terenowych punktów badawczych (wiercenia, sondowania, badania hydrogeologiczne),
- wyniki badań laboratoryjnych z certyfikowanego laboratorium,
- profil geotechniczny z podziałem na jednorodne warstwy obliczeniowe (geotechnical units),
- zbiorcze zestawienie charakterystycznych i obliczeniowych wartości parametrów gruntowych,
- ocenę zagrożeń geodynamicznych (osuwiska, kaverny, tereny górnicze),
- zalecenia dla projektu budowlanego i wykonawczego,
- mapy i przekroje geologiczno-inżynierskie.
Projekt prac geologicznych
Przed przystąpieniem do wierceń o głębokości powyżej 30 m lub do wierceń na potrzeby kategorii 3 wymagane jest sporządzenie i zatwierdzenie projektu prac geologicznych przez właściwy organ administracji geologicznej (marszałek województwa lub starosta). Projekt określa liczbę i lokalizację punktów badawczych, metody pobierania próbek i zakres badań laboratoryjnych.
Archiwizacja danych i MIDAS
Wyniki wierceń i badań geologiczno-inżynierskich podlegają obowiązkowemu przekazaniu do Centralnego Archiwum Geologicznego (CAG) Państwowego Instytutu Geologicznego. Dane są udostępniane publicznie w systemie MIDAS (midas.pgi.gov.pl), który gromadzi informacje o otworach wiertniczych na terenie Polski. Projektanci i geologowie korzystają z MIDAS przy wstępnym rozpoznaniu warunków gruntowych nowych terenów inwestycyjnych.
Powiązanie z projektem budowlanym
Projekt budowlany składany do urzędu w celu uzyskania pozwolenia na budowę musi zawierać geotechniczne warunki posadawiania lub dokumentację geologiczno-inżynierską jako załącznik — wynika to z art. 34 Prawa budowlanego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682). Brak kompletnej dokumentacji geotechnicznej skutkuje zwróceniem wniosku o pozwolenie na budowę bez rozpatrzenia.
Metody badań terenowych stosowane podczas rozpoznania opisuje artykuł Rodzaje odwiertów geotechnicznych i metody wiercenia.